Thứ Năm, 16 Tháng 10, 2025 lúc 14:31 · 7 phút đọc
Làm mà không thấy có Ta đang làm: Thế nào là không có Ta?
Trong những bài Pháp Ta khai thị cho các con về Trung đạo, Bình đẳng, Tánh Không và Ba-la-mật, Ta cũng đã đề cập đến lời Pháp này. Nhưng nếu Ta không khai thị chuyên sâu về nó thì các con sẽ như vịt nghe sấm, chẳng hiểu để thực hành được.
Các con nên nhớ: Lời Pháp này là đặc trưng của Đạo Phật, là đặc trưng của Phật thừa.
Vì sao vậy? Vì trước thời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thì đạo Bà La Môn đã có đầy đủ pháp Giới - Định - Tuệ, và Đức Phật cũng dạy về Giới - Định - Tuệ.
Thế thì sự khác nhau nằm ở đâu?
Sự khác nhau là:
- Giới - Định - Tuệ của ngoại đạo không có nhận thức Trung đạo, Bình đẳng, Tánh Không và đức hạnh Ba-la-mật.
- Mà cụ thể chi tiết pháp hành lại nằm trọn vẹn trong lời Pháp: Làm mà không thấy có Ta đang làm.
Nghĩa là:
- Giữ Giới - Định - Tuệ mà không thấy có Ta đang giữ Giới - Định - Tuệ.
- Còn ngoại đạo thì giữ Giới - Định - Tuệ mà luôn thấy có Ta đang giữ Giới - Định - Tuệ.
Không thấy có Ta không phải là một sự phủ nhận và cho rằng Ta không tồn tại. Khi nói "Ta làm mà không thấy có Ta đang làm" thì vế đầu tiên đã là có Ta tồn tại rồi.
Vậy thế nào là không thấy có Ta?
Không thấy có Ta xét trên tính chất Pháp
Là thấy Ta và tất cả Pháp là Tánh Không cấu tạo bao trùm.
Có nghĩa là:
- Sự thật Ta không có cấu tạo nhưng Ta vẫn tồn tại (Sắc tức thị Không).
- Sự thật các Pháp nhìn thấy có tướng mà không có cấu tạo, tận cùng của những tướng cấu tạo là không có cấu tạo (Sắc tức thị Không).
Đây là các con được biết trước, phải giác ngộ mới thấy. Thì Ta biết:
- Ta không có cấu tạo để Ta có thể nắm bắt hay bị đối tượng nào đó nắm bắt, mọi đối tượng là không có cấu tạo.
- Ta không có cấu tạo để Ta có thể sở hữu hay bị đối tượng nào đó sở hữu.
- Ta không có cấu tạo để có thể bị hủy diệt.
Nên, không thấy có Ta là cách nói chỉ thẳng vào tính chất không có cấu tạo của Ta và tất cả Pháp.
Không thấy có Ta xét trên tính chất biến đổi của Pháp
Các con nhìn vào các Pháp có thể thấy tính chất nương dựa, phụ thuộc, tương thuộc, chuyển hóa, nâng đỡ lẫn nhau mới có thể tồn tại các hình tướng.
Ví dụ: Thân xác các con phải phụ thuộc ăn uống, đồ ăn thức uống lại đến từ vô số sự phụ thuộc khác... mở rộng tất cả sự phụ thuộc sẽ ra toàn bộ vũ trụ và hiển thị một vòng tuần hoàn.
Vòng tuần hoàn ấy là sự biến đổi. Vì các Pháp luôn biến đổi sinh diệt từ dạng này sang dạng khác, từ hình tướng này sang hình tướng khác nên không thể khẳng định Ta là ai trong sự biến đổi, chỉ có thể nói: Ta là sự biến đổi.
Mọi quan điểm Ta là một ai đó chỉ là tư tưởng đưa ra nhận định, mà chính tư tưởng đấy cũng luôn biến đổi sinh diệt. Đâu đâu cũng là sự biến đổi, khắp nơi trong vũ trụ đều là sự biến đổi, nên sự biến đổi là bao trùm.
Nếu các con thấy các con biến đổi một cách chân thật (giác ngộ) thì các con hiển nhiên thấy các con bao trùm, chứ các con không còn trụ, không còn bị trói buộc bởi những hình tướng, ý niệm danh tướng thế gian nữa.
Vậy, vì chân lý biến đổi mà nói không thấy có Ta.
Không thấy có Ta xét trên trí tuệ Như Lai Tạng
Trí tuệ Như Lai Tạng là chỉ ra mối liên quan và sự bình đẳng trong tất cả Pháp:
- Vì tất cả là không cấu tạo nên đồng một thể.
- Đồng một thể không cấu tạo là bình đẳng.
- Vì các Pháp liên quan chuyển hóa nhau biến đổi, nên nhìn vào bất cứ một Pháp nào Ta cũng thấy tất cả Pháp đang vận hành.
- Pháp nào cũng đang thị hiện tất cả Pháp nên không thể nói Pháp nào hơn Pháp nào được.
- Không Pháp nào hơn Pháp nào là bình đẳng.
Trí tuệ Như Lai Tạng chỉ ra rằng:
- Ý niệm chính là Phật tánh (Sắc tức thị Không).
- Ý niệm, tư tưởng sinh diệt biến chuyển từ Phật tánh tạo ra vũ trụ rồi lại trở về Phật tánh.
- Nên ý niệm, tư tưởng, vũ trụ, mọi hình tướng, mọi chúng sanh đều là Phật tánh, là vọng động của Phật tánh. Mà không có vọng động này thì Phật tánh không có nhận thức nào.
- Muốn loại bỏ vọng động (vọng tưởng) là loại bỏ Phật tánh.
- Chỉ có thể chấp nhận vòng tuần hoàn biến chuyển giữa Phật tánh và vọng tưởng của chính Phật tánh là thể tánh Như Lai Tạng mới có thể mở rộng tâm mà tỉnh thức rồi giác ngộ.
Cho nên: Thể tánh Như Lai Tạng là bình đẳng.
Vì Ta không còn cực đoan loại bỏ, mà Ta thấy chỗ dụng liên quan của tất cả Pháp, bao gồm tất cả pháp hữu vi và vô vi.
Ở đây, không thấy có Ta mang ý nghĩa là Ta không còn sanh tâm trụ vào nhục nhãn (mắt thịt), nên Ta không bị thiển cận chi phối, đồng nghĩa với không thấy có Ta bị chi phối, không thấy có Ta bị dính mắc vào thân xác. Vì mắt thịt chỉ luôn nhận định Ta là một sinh vật độc lập trên hành tinh.
Không thấy có Ta xét trên đức hạnh và cách sống
Vì Ta đã nhận thức được về tính chất của Phật tánh và bình đẳng như trên, nên Ta không sanh tâm sở hữu bất cứ thứ gì, hễ sanh tâm sở hữu là Ta tự trói buộc Ta và Ta tự lừa mình (xem lại các bài trước).
Ví dụ: Sống với vợ chồng, con cái, cha mẹ, của cải... mà không sanh tâm trói buộc sở hữu họ là của Ta, thì khi nghịch cảnh hoặc chia ly xảy đến, các con không bị tình cảm bi lụy, tham sân si, khổ đau chi phối. Trái lại, nếu sanh tâm sở hữu thì dẫn tới đau khổ.
Cho nên: Không thấy có Ta là cách nói khác rằng: Ta không sanh tâm sở hữu gì cả và Ta không có được gì trong tất cả mọi điều Ta nghĩ, mọi điều Ta làm.
Chính vì Ta thấy vọng tâm và chân tâm là bình đẳng, Ta thấy vọng tưởng chính là Phật tánh, nên Ta phát triển được cách sống Trung đạo là sự bao trùm vượt lên mọi đối đãi nhị nguyên. Ta không còn loại bỏ vọng tưởng, vì vọng tưởng là chất liệu nhận thức của Phật tánh.
Dẫn tới chân lý sống:
"Tất cả ý niệm, nhân duyên, đức hạnh... cấu thành Ta, nhưng Ta không phải là nó." (Trích lời Đức Phật Liên Hoa Sanh)
- Ta không loại bỏ một bức tranh ý niệm biến chuyển từ Phật tánh tạo thành Ta, nhưng Ta không phải là nó (Đại Viên Cảnh Trí).
- Nó là Ta vì nó biến chuyển từ Ta.
- Ta không phải là nó vì Ta là Tánh Không bao trùm.
- Vì tướng của nó không thể nắm bắt hay sở hữu.
- Vì nó là huyễn.
Tóm lại
Các con hiểu được bài Pháp này thì các con sẽ bước vào chánh thiền của Phật trong từng sát-na:
- Các con làm mà không thấy có các con đang làm.
- Các con giữ Giới - Định - Tuệ mà không thấy có các con đang giữ Giới - Định - Tuệ.
- Công đức vô lượng sẽ hình thành.
Bài Pháp này xứng đáng cho trời, người và muôn loài cúng dàng.
Techcombank 6198 29 1080 VU KIM CUONG