Cách dùng
- Mỗi lần ngồi chỉ lấy một câu, hoặc vài câu trong cùng một mục. Tự trả lời bằng kinh nghiệm của mình trước, rồi mới đọc Hướng dẫn.
- Hướng dẫn chỉ tóm lại hướng trả lời theo lập luận của Thầy — mở bài ở dòng Nguồn để đọc trọn lời Thầy.
- Quán chiếu là việc mang về đời sống trong ngày: một câu tự hỏi, hoặc một điều cần để ý khi va chạm.
- Đi theo thứ tự các phần. Phần sau dựa vào phần trước. Hai phần cuối là pháp nâng cao; Thầy dặn pháp giải thoát "hiểu sai một chút là thành thuốc độc", nên chưa vững lý, chưa có định lực, chưa giữ giới và pháp phương tiện thì đừng vội vào.
Phần I · 101 câu
Khởi đầu: Đạo là gì và vì sao học Đạo
Phần này đặt nền cho toàn bộ con đường: Đạo là gì theo lời Thầy, Đạo Phật đứng ở đâu giữa các tôn giáo, thế nào là sống trong sự thật, hạnh phúc thật khác hạnh phúc giả ra sao, và vì sao phải học Đạo ngay bây giờ. Người…
Đạo là gì · Đạo Phật và tôn giáo · Mục đích của giáo pháp và sống trong sự thật · Hạnh phúc thật – hạnh phúc giả · Thân xác, tâm hồn và cái chết · Học Đạo ngay bây giờ – biết mình đang ở đâu · Căn bản tu đạo: Đạo tỉnh thức
Phần II · 109 câu
Tín tâm, Thầy trò và chọn Chánh pháp
Phần này giúp người học đặt đúng niềm tin: tin mà không cuồng tín, nương tha lực mà vẫn tự giác điều phục, tôn sư trọng đạo mà không bi lụy, biết phân biệt Chánh pháp với Tà pháp theo đúng nghĩa Thầy dạy. Người học cần s…
Tín tâm và cuồng tín · Tự lực và tha lực – bước đi bằng hai chân · Tôn sư trọng đạo · Mãi mãi là người học trò · Chánh pháp – tà pháp và chọn pháp tu · Kẻ tiểu nhân học đạo và cách đặt câu hỏi · Thần thông và kiêu mạn · Cúng dàng và phước
Phần III · 103 câu
Soi vào chính mình: Bản ngã, sợ hãi, ích kỷ, tự lừa dối
Phần này quay ánh sáng của giáo pháp vào chính người học: bản ngã được dựng nên từ đâu, sợ hãi và ích kỷ vận hành vi tế ra sao, và mình đã tự lừa mình bằng những gì. Người học cần đạt được sự chân thật khi nhìn vào mình,…
Bản ngã là gì · Kiến thức và trí tuệ giả · Sự ích kỷ vi tế · Sợ hãi và sự che đậy · Ngưng lừa dối chính mình – đối mặt chân thật · Chấp nhận cả hai mặt tốt – xấu của mình · Nhận diện bệnh trong đời thường · Tham Sân Si và kiêu ngạo
Phần IV · 103 câu
Vô thường – Khổ – Vô ngã
Phần này đi qua ba dấu ấn quen thuộc của đạo Phật nhưng theo đúng cách Thầy giảng, vốn nhiều chỗ ngược với cách hiểu thông thường: Vô thường là tướng của bất tử, thoát khổ chưa phải là chân thật, và Vô ngã là chấp ngã đế…
Vô thường là tướng của bất tử · Thời gian và thế giới: có hay không · Khổ và thái độ với khổ · Vô ngã cho người sơ cơ · Thân xác này là của ai – tà kiến Đại ngã · Năm lớp chấp ngã · Vô ngã là chấp ngã đến tận cùng – không thể đánh giá · Sống vô ngã: làm mà không thấy có Ta, xin vô ngã, lòng biết ơn
Phần V · 110 câu
Tâm, Ý niệm, Nhân quả và Nghiệp
Phần này giúp người học thấy rõ cỗ máy vận hành bên trong mình: Tâm là gì, Tánh là gì, vì sao "Ý dẫn đầu các pháp", tác ý thành nghiệp ra sao và tâm sở hữu quay vòng nghiệp thế nào. Người học cần hiểu rằng nghiệp là sự t…
Tâm là gì, Tánh là gì · Ý dẫn đầu các pháp – tác ý · Nghiệp là sự trói buộc của tư tưởng · Tâm sở hữu và vòng vận hành của nghiệp · Luyện 2 tâm: không sở hữu, không phản kháng · Thiện – ác và nhân quả công bằng · Vô minh, chuyển thức thành trí · Đem vào đời: bệnh tật, thất tình, tùy duyên, con đường nhàn
Phần VI · 110 câu
Giới – nền móng của điều phục
Phần này giúp người học hiểu vì sao Thầy gọi Giới là gốc của chuyển hóa, của đức hạnh và của Trung đạo, và vì sao một chúng sanh chưa có định lực phải nương vào kỷ luật để thắng thói quen cũ. Người học cần phân biệt được…
Vì sao cần giữ giới · Giới Định Tuệ theo cách Thầy định nghĩa · Ta giữ giới hay giới giữ ta · Giới là lợi mình lợi người · Bồ Tát giới và nguy cơ học đòi phá giới · Sát sanh, phóng sanh và thiện pháp bình đẳng · Điều phục – Trung Đạo không phải là không điều phục · Sám hối chân thật và nhẫn nhục – chìa khóa giác ngộ
Phần VII · 144 câu
Pháp hành: Thiền định, Niệm Phật, pháp phương tiện
Phần này đưa người học từ chỗ hiểu lý sang chỗ dụng công: thiền trong Đạo Phật là gì theo lời Thầy, thiền động và thiền tĩnh, pháp thiền Tánh Không điều phục, niệm Phật, và vì sao các pháp phương tiện là lòng đại bi của…
Chánh thiền – chánh định: thiền trong Đạo Phật · Pháp thiền chiến thắng – tỉnh thức và giác ngộ, thiền động và thiền tĩnh · Thiền Tánh Không điều phục và tiến sâu vào Tánh Không · Dụng công như thật, nhìn cảnh như chơi – chánh niệm trong đời thường · Niệm Phật: nhất niệm, 5 căn 5 lực, niệm Phật thành Phật và vãng sanh · Pháp phương tiện là lòng đại bi của chư Phật · Các bệnh trong thực hành
Phần VIII · 112 câu
Từ bi, lòng biết ơn và Bồ đề tâm
Phần này giúp người học phân biệt thứ tình thương bi lụy, sở hữu của chúng sanh với lòng Đại bi gắn liền trí tuệ và định lực của chư Phật; thấy vì sao người tu là cầu nối giữa Phật và chúng sanh, vì sao phải tu vì người…
Tình thương của chúng sanh và lòng Đại bi · Từ bi là sự không có mặt của lòng ích kỷ – không xen vào bài học của người khác · Bình đẳng chúng sanh – người tu là cầu nối · Tu vì người khác – phát Bồ đề tâm · Đại nguyện, bố thí vô úy và ý nghĩa xuất gia · Lòng biết ơn là đức hạnh bình đẳng · Tình yêu và ước mơ lớn
Phần IX · 119 câu
Tánh Không – Bát Nhã – Trung Đạo
Phần này đi vào cốt lõi giáo lý mà Thầy nói là "quan trọng nhất trong Phật giáo": Tánh Không là gì, ba lớp Bát Nhã, Vô tướng, và Trung Đạo như một cách sống bình đẳng giữa đời. Người học cần hiểu đúng lời Thầy (Tánh Khôn…
Tánh Không là Tánh Biết – "không có cấu tạo mà vẫn tồn tại" · Hai Tánh, chữ "Vô" và Vô Hữu · Ba lớp Bát Nhã và mục đích của Bát Nhã · Vô tướng · Trung Đạo là cách sống bình đẳng – chấp mà không trụ · Thiện chân thật – sống không còn quan điểm thiện ác · Ba bức màn Vô minh; bệnh Tánh Biết và bệnh Tròn Đầy · Chân lý là chẳng thể nắm bắt – không thừa không thiếu – tất cả là Pháp thân Như Lai
Phần X · 143 câu
Giải thoát và Giác ngộ
Phần cuối đi vào pháp giải thoát mà Thầy khai thuyết qua mười ba bài và các bài pháp liên quan: thế nào là Phật, nô lệ và chủ nhân của Tưởng, "tất cả các pháp đã sẵn giải thoát ngay đây", và pháp hành chiếu kiến ngũ uẩn…
Thế nào là Phật – giác ngộ không thoát đi đâu · Thời gian là khoảng cách của ý niệm – đến đi trong một sát na · Nô lệ của Tưởng và chủ nhân của Tưởng · Dục là Trung Đạo · "Tất cả các pháp đã sẵn giải thoát ngay đây" · Pháp hành: hành thâm Bát Nhã, chiếu kiến ngũ uẩn giai không · Những dặn dò và nguy hiểm của học đạo giải thoát · Trí tuệ vô sư, pháp không mục đích, trái tim thật sự của Đạo, Mahamudra