Chủ Nhật, 13 Tháng 7, 2025 lúc 23:57 · 9 phút đọc
Ý nghĩa của xuất gia tu đạo
Khi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni còn là thái tử Tất Đạt Đa (Siddhartha), Ngài đã phát tâm cầu đạo, đi tìm sự thật, đi tìm chân lý tự do.
Sự phát tâm của Ngài đã không phải là sự phát tâm để cầu lợi ích giác ngộ cho cá nhân, mà Ngài đi tìm chân lý cho hạnh phúc của tất cả chúng sanh.
Đó chính là lý do vì sao Đức Phật có thể vượt qua mọi thử thách, dù thử thách đó có khắc nghiệt đến mấy.
Và các con biết rồi đấy, khó khăn lớn nhất đời người là chiến thắng chính mình.
Tại sao Ta lại đề cập đến điều này?
Vì ngày nay, phần lớn các con đã quên mất điều ấy, dẫn tới động lực tu học bị thoái thất, các con không có đủ nội lực để mở rộng tâm, cho nên các con không thể giác ngộ được Trung đạo bình đẳng.
Khác với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, Ngài đủ sự rộng mở để giác ngộ Trung đạo.
Rộng mở tới đâu thì chân thật tới đấy.
Dẫu biết rằng chiến thắng chính mình là việc lớn nhất, quan trọng nhất, nhưng để chiến thắng được chính mình thì các con lại phải có tâm rộng mở vì hạnh phúc giác ngộ của tất cả chúng sanh.
Sao lại như vậy?
Vì Phật tánh là sắc tức thị không – biến đổi bao trùm tất cả. Các con chính là Phật tánh đấy.
Nếu các con không có tâm rộng mở thì các con sống không khế hợp với chân lý sự thật. Không khế hợp với chân lý thì các con bị thu nhỏ, bó hẹp trong tư tưởng ích kỷ cá nhân. Mà từ tư tưởng này lại phát sinh ra quyền lợi cá nhân không được thỏa mãn, dẫn đến đau khổ và trôi lăn luân hồi.
Cho nên, những người đưa ra quan điểm: "Thân ta lo chẳng xong thì ta cứu giúp được ai?" – Ta thấy người đưa ra quan điểm này rất đáng thương.
Vì sao?
Vì cho dù Ta không cứu giúp được ai, không giúp được thân xác của chính Ta, nhưng Ta có động lực rộng mở, chính động lực và thái độ rộng mở ấy lại cứu rỗi, chỉ đường cho tâm hồn khô héo của biết bao kẻ khác được sáng tỏ.
Vì sao?
Vì rộng mở thì không bị sợ hãi chi phối. Người ta chỉ bị sợ hãi chi phối khi người ta bám vào quyền lợi nhỏ nhoi của tâm sở hữu, mà không thể chấp nhận chính họ và tất cả là sự biến đổi.
Người ta chỉ sợ hãi khi tư tưởng của chính họ nhốt họ lại trong sự mê muội không lối thoát (tư tưởng vô minh mà Ta đã khai thị trong những bài trước).
Ta thậm chí không cần giúp thân xác của chính Ta vì nó có thể trở thành vật phẩm để Ta hy sinh cho kẻ khác khi cần thiết. Ta chỉ lo Ta không rộng mở để bao dung được tất cả, bao dung mọi đối cực nhị nguyên chánh tà thiện ác.
Thái độ rộng mở của Ta chính là sự bố thí vô úy.
Vì sao?
Vì bố thí vô úy là bố thí thái độ sống không có điểm trụ.
Ví như trên một chiếc thuyền lênh đênh gặp nạn ngoài biển, tất cả đều hoảng sợ, túng quẫn, nhưng Ta thì không. Thái độ dũng mãnh điềm tĩnh ấy có thể trở thành chỗ dựa cho mọi người xung quanh. Nếu trong khoảnh khắc tuyệt vọng kia, những người hoảng sợ phải bỏ mạng trong sợ hãi, oán hận thì họ có bị đọa vào cõi thấp không?
Nhưng nhờ vào thái độ vô úy không sợ hãi của người kia mà tất cả được bình thản trở lại, nếu phải chết cũng tái sanh cõi lành.
Để có được thái độ định lực như thế mà bố thí, thì người ấy đã phải thông tỏ tất cả để thấy được sống chết là sắc tức thị không. Nghĩa là sống chết là biến đổi không điểm trụ.
- Tất cả luôn biến đổi thì không thể có điểm dừng trụ.
- Tất cả biến đổi nhưng có hiện tướng biến đổi.
- Tướng biến đổi ấy chính là thân xác các con, là vũ trụ vạn hữu, và là biểu hiện của nhân quả.
Cho nên, Ta sống với hiện tướng biến đổi mà không sanh tâm sở hữu các tướng, không bị hình tướng làm cho sanh tâm trói buộc, vì Ta biết rất rõ các tướng luôn biến đổi, bản chất của chúng là không thể sở hữu.
Vậy Ta tỉnh giác vì Ta không bao giờ để tâm sở hữu chi phối. Nếu tâm sở hữu xuất hiện, Ta cũng rõ biết tâm ấy là biến đổi và không chạy theo.
Ta đồng thuận với sự xuất hiện của tất cả các tâm, nhưng Ta không chạy theo.
Không chạy theo là rõ luôn việc Ta nên làm, việc Ta không nên làm vì tướng của sự biến đổi bao trùm là nhân quả. Vậy Ta luôn lựa chọn thiện pháp bình đẳng. Nếu không phải thiện pháp thì Ta nhất quyết không làm.
Vậy thế nào là chiến thắng chính mình?
Chiến thắng chính mình hóa ra lại chính là bố thí vô úy, là bố thí thái độ sống tự do vô ngại.
Và cũng chính là biết rõ việc Ta cần làm mà không trụ.
Chấp lợi ích tất cả chúng sinh đến tận cùng mà không trụ.
Chấp đến tận cùng là chấp mà không mệt mỏi. Chỉ Phật và Bồ Tát mới làm được.
Thế thì:
Ý nghĩa của xuất gia tu đạo chính là để lợi ích tất cả chúng sanh.
Mà chiến thắng chính mình chỉ là một hệ quả rất nhỏ tự phát sanh trên hành trình lợi ích bất tận này.
Vì sao xuất gia tu đạo lại là lợi ích chúng sanh, mà không phải tại gia tu đạo mới là lợi ích chúng sanh?
Cả xuất gia tu đạo lẫn tại gia tu đạo đều có thể làm lợi ích chúng sanh. Nhưng xuất gia tu đạo thì dễ làm lợi ích hơn, vì phẩm mạo và uy tín của một vị xuất gia khiến chúng sanh tin tưởng và dễ nghe lời.
Phân tích uy tín:
-
Xét về giới:
- Người xuất gia phải giữ giới luật rất khắt khe (Tỳ-kheo là 250 giới).
- Còn cư sĩ chỉ giữ tối đa 5 giới.
- Nên trong mắt chúng sanh, phẩm mạo của một vị xuất gia uy tín hơn.
-
Xét về môi trường:
- Chùa chiền là nơi chuyên tu và được các vị Thầy có trình độ bài bản dẫn dắt.
- Chùa chiền là nơi đại diện cho Tam Bảo (Phật, Pháp, Tăng) nên mặc định nó là Mandala (tháp năng lượng được chư Phật gia trì).
- Còn môi trường của các vị cư sĩ dưới mắt nhìn của chúng sanh thì không khác gì căn nhà của họ.
- Nên chúng sanh tin tưởng môi trường của các vị tu sĩ xuất gia hơn.
Tuy nhiên:
Phẩm mạo một vị xuất gia tu đạo và môi trường chùa chiền là dễ lợi ích chúng sanh hơn, nhưng lại khó mà có người tu đạo nào phát được tâm muốn xuất gia vì lợi ích chúng sanh:
- Vì người tu đạo vẫn còn bị tâm sở hữu chi phối quá nặng (xem lại bài Không sở hữu Ta đã đăng trước).
- Vì người tu đạo thiếu mất đại dũng để chiến thắng thói quen được tùy tiện hưởng dục.
- Vì người tu đạo thiếu hiểu biết về lợi ích xuất gia và lợi ích tu đạo bài bản.
- Vì người tu đạo mất niềm tin vào chính mình.
- Vì người tu đạo đã có lựa chọn phù hợp.
Cho nên, nếu có người tu đạo nào phát tâm xuất gia mạnh mẽ như Ta phân tích ở trên, thì tam thiên đại thiên thế giới phải rúng động.
Còn nếu xuất gia chỉ để cầu an lạc thì chẳng có cái gì rúng động cả.
Thắng được chi phối của tham sân si ích kỷ mới chỉ là bước chân đầu tiên. Trở thành sự biến đổi vô thường mới thật là Đạo.
Người tu sĩ tại gia hoặc cư sĩ tại gia tu đạo
Sau khi đã nắm được ý nghĩa trên thì có thể phát tâm hộ trì, ủng hộ người xuất gia tu đạo.
Việc ủng hộ hay hộ trì bảo vệ người xuất gia tu đạo thì công đức cũng vô lượng.
Vì sao?
Vì để hộ trì được thì các con cũng đã phải hiểu đạo và hành đạo đúng đắn. Không hiểu đạo thì người ta còn có thể sanh tâm phỉ báng là việc rất bình thường. Mà hiểu đạo thì thấy thiện pháp bình đẳng là việc chung, tất cả đều là lợi ích chung cho tất cả chúng sanh.
Người hộ trì không bao giờ sợ thiệt hay sợ bị lừa khi cúng dường Tam Bảo, cúng dường chùa hoặc cúng dường người xuất gia.
Vì họ hiểu và thông tỏ rất rõ rằng tất cả là đồng một thể Phật tánh biến đổi và tướng biến đổi chính là nhân quả vận hành bình đẳng, thì họ hộ trì cũng là hộ trì chính mình mà thôi.
Hơn nữa, chính người hộ trì cũng đã nhận ra ý nghĩa của cuộc sống là chấp thiện pháp đến tận cùng thì họ sẽ không thấy bất cứ thứ gì là thừa trong vòng tuần hoàn của thể tánh Như Lai Tạng. Chẳng có gì gọi là bị lừa hay mất đi đâu cả.
Để chấp thiện pháp đến tận cùng thì hành giả ấy phải thông tỏ tất cả là sắc tức thị không. Nếu không thông tỏ không thể chấp đến tận cùng (xem kỹ lại những bài trước Ta đã phân tích).
Tóm lại, ý nghĩa của xuất gia tu đạo nằm cốt yếu ở động lực xuất gia tu đạo.
Mà Ta đã thuyết thêm phần thông tỏ của động lực, liên quan đến sắc tức thị không và Trung đạo bình đẳng, nhằm giúp các con hạnh phúc và sáng suốt trong mọi lựa chọn của các con.
Ta thuyết bài pháp này cũng chính là để hộ trì cho người xuất gia tu đạo và cả người tại gia, cư sĩ tu đạo.
Ta chính là người hộ trì các con.
Để hiểu được bài này thì chắc chắn các con phải thuộc và hiểu được những bài khai thị trước, đặc biệt là bài Tánh Không và Trung Đạo.
Techcombank 6198 29 1080 VU KIM CUONG